Psikolojik Testler

Nöron Psikiyatri-Psikolojik Testler

MMPI

MMPI (çok yönlü kişilik envanteri), bireyin kişisel ve toplumsal uyumunu objektif olarak değerlendirmeyi amaçlayan bir testtir. Test, kişilik özelliklerini tespit etmek, mevcut işleyişte bir patoloji olup olmadığını anlama ve şiddetini ölçmeye yarar.

Türkçe standartizasyon çalışmaları yapılmış olup, Avrupa ve Amerika’da en sık kullanılan kişilik envanteridir.

MMPI çok yönlü kişilik envanteri sadece hastalık veya psikolojik sorun olup olmadığını belirlememekte, aynı zamanda uygulanan kişinin psikolojik sorunlarının olup olmadığının tespitinin dışında genel olarak kişinin nasıl biri olduğunu belirleyebilmekte, uygulanan kişinin normal kişilik özelliklerini de ortaya çıkartabilmektedir.

16 yaşından büyük herkese uygulanabilen bu test yaklaşık 1-1,5 saat sürmektedir. Test, uygulayıcı yetkinliğini almış profosyoneller tarafından uygulanır ve yorumlanır.

WISC-R - Weschler Çocuklar İçin Zeka Testi

6-16 yaş arasındaki bireylerin zihinsel performanslarını belirlemek amacıyla uygulanan bireysel zeka testidir. Test, sözel ve performans olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Çocuğun bireysel olarak katıldığı bu uygulamada sorulan sorulara cevap vermesi, etkinlikleri mümkün olduğunca tamamlaması istenir. Test yaklaşık 1-1,5 saat sürmektedir.

Test içerisinde bulunan alt ölçeklerin her biri bireyin farklı bir alandaki yeteneğini ele almakta, bu nedenle çoklu bir bakış açısı ile bireyi bütün olarak değerlendirirken, yetenekli olduğu alanları da göstermektedir. Buna ek olarak değişik yetenek alanlarından örnekler bulunması, yorum ve puanlama kriterlerinin netliği, sonuçlarının açık, anlaşılır ve tatmin edici olması bu zeka testinin daha fazla tercih edilmesine neden olmaktadır. Wechsler’in getirdiği en önemli yarar, çocuğun yerini kendi yaşıtları içerisinde görebilmek, alınması gereken bir önlem, desteklenmesi ya da geliştirilmesi gereken alan ya da alanlar tespit edilmesi halinde aile, okul ve uzman uygulayıcı iş birliğnde sürecin planlanması, izlenmesidir.

Nöropsikolojik Test Bataryası

Nöropsikolojik testler zihinsel ve davranışsal bozuklukların belirlenmesinde tanı koyma ve tedavide destek amaçlı kullanılmaktadır. Beyindeki işlev bozukluklarının sonucunda meydana gelen zihinsel bozuklukları objektif olarak puana dayalı bir şekilde ölçmeye imkan verir.

Yaklaşık 2 saat süren bellek, dikkat, yürütücü işlevler, dil, görsel mekansal işlevleri kapsayan tam bir nöropsikolojik değerlendirme uygulama paketidir.

  • Wechler Bellek Testi: Kişisel Aktüel bilgiler, oryantasyon, mental kontrol, basit dikkat, hikaye belleği ve görsel bellek.
    Semantik akıcılık ve harf akıcılığı testlerinin uygulaması ve dikkati sürdürme becerisini ölçmektedir.
  • Semantik Akıcılık ve Harf Akıcılığı Testleri: Bu test dikkati sürdürme becerisini ölçmektedir.
  • Stroop Test: İlk versiyonu 1935 yılında Stroop tarafından geliştirilmiştir. Çok çeşitli versiyonları mevcuttur.Bu test, enterferansa direnç gösterebilme becerisi ile alışılmış cevabı bastırıp istenilen cevabı verebilme becerisini ölçer.
  • Wisconsin Kart Eşleme Testi: WCST ilk olarak 1648 yılında Berg tarafından geliştirilmiştir. Soyutlama, kavramsallaştırma, mental esneklik, problem çözme, kategori oluşturma ve kategori değiştirebilme becerisini ölçebilmek için geliştirilen test aynı zamanda karmaşık dikkat becerisini de ölçmektedir.
  • Öktem Sözel Bellek Süreçleri Testi: Öget Öktem tarafından geliştirilmiş ve Türk örnekleminde normatif çalışmaları tamamlanmış bir testtir. Sözel malzemeyi öğrenme, öğrenilen malzemeyi bellek deposundan çağırma ve tanıma becerisini değerlendiren test nöroloji ve psikiyatrik hastaları değerlendirmekte yaygın olarak kullanılmaktadır. Demansların ayırıcı tanısında kullanılan önemli bir sözel bellek testidir.
  • Benton Yüz Tanıma Testi: Bu test, Benton ve ark. tarafından geliştirilmiştir. Karmaşık görsel algı işlevini ölçtüğü düşünülür. Sağ hemisfer posterior bölgelerin hasarında hassastır.
  • Benton Çizgi Yönünü Belirleme Testi. Bu testte, Yüz Tanıma Testi gibi Benton ve ark. tarafından geliştirilmiştir. Benzer şekilde karmaşık görsel algılama testidir ve sağ hemisfer posterior bölgelerin hasarında bozulur. Ancak Çizgi Yönünü Belirleme Testi görsel asosiyasyon korteksinde özelleşmiş yollardan “where-nerede” yolunun hasarında hassasken, Yüz tanıma testi “what-ne “yolunun hasarında hassastır.
  • Boston Adlandırma Testi: Dil muayenesi bir nöropsikolojik değerlendirmenin olmazsa olmazıdır. BNT Kaplan ve ark,. tarafından geliştirilmiştir. Testin amacı resimlenmiş nesneleri adlandırma yeteneğini ölçmektedir.
  • WAIS İkili Benzerlikler Alt Testi: Bu alt test soyutta düşünme becerisini ölçmektedir. Demansların ayırıcı tanısında mutlaka uygulanması gereken oldukça basit testtir.
  • İz Sürme Testi: 1944 yılında ABD ordusu psikologları tarafından geliştirilmiştir. Bu test enterferansa duyarlılığı ve cevap eğilimini bastırabilme becerisini ölçmektedir

AGTE (Ankara Gelişim Tarama Envanteri)

0-6 yaş arasındaki çocukların gelişimsel açıdan değerlendirilebilmesi amacıyla uygulanan bir envanterdir.

Çocukların, 0-3 aydan başlayarak, 48-72 ay dilimine kadar aylık periyotlarla; dil gelişimi, zihinsel becerileri, küçük-kas gelişimi, büyük-kas gelişimi, sosyal gelişimi ve öz bakım becerileri tek tek incelenip gözlenerek puanlanır. Bu değerlendirme eğer mümkün ise anne-baba ve çocuğun bir arada olduğu bir ortamda yapılır.

Uygulayıcı tarafından anne-babaya yöneltilen soruların yanı sıra çocuk da aynı zamanda gözlem altına alınmaktadır. Adım adım çocuğun sahip olduğu her beceri değerlendirmeye alınmaktadır.

Örneğin; çocuğun her iki elini kullanarak bardak kullanabilmesinden; adresini bilme becerisine kadar, daha önce sözü edilen Dil – Bilişsel, Küçük Kas, Büyük Kas, Sosyal – Öz Bakım beceri alanlarındaki gelişiminin, takvim yaşına uygun olup olmadığı puanlanmakta ve değerlendirme raporu halinde Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı’na verilmektedir.

Bu envanter, ‘’evet/hayır/bilmiyorum’’ şeklinde cevaplanan 154 maddeden oluşur. Uygulama sonucunda Toplam Gelişim Puanı ve Dil-Bilişsel, İnce Motor, Kaba Motor ve Sosyal Beceri- Özbakım puanları olmak üzere 5 ayrı puan elde edilir.

DSM-IV' e Dayalı Erişkin DEB/DEHB Tanı ve Değerlendirme Envanteri

Wender Utah Derecelendirme Ölçeği

Wender Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ), çocukluktaki DEHB belirtilerini geriye yönelik sorgulamak ve erişkinlerde DEHB tanısının konmasına yardımcı olmak amacıyla geliştirilmiştir. 5’li Likert tipi bir kendini değerlendirme ölçeğidir. Testi alan birey soruları cevaplar.

Ölçek erişkinlerin çocukluktaki durumlarının değerlendirilmesi için geliştirilmiştir ve ölçek puanına göre erişkinlere tanı konamaz. Ölçek çocuklukta DEHB belirtilerinin olup olmadığı hakkında fikir vermektedir.  Hayır’dan itibaren puanlama 0,1,2,3,4 şeklindedir. 0-100 arası puanlar WUDÖ puanını vermektedir.  36 puan kesme noktası olarak belirlenmiştir.

Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Ölçeği

Erişkin DEHB ölçeği 1995 yılında Kanada’da A. Turgay tarafından geliştirilmiştir. Ölçek, beşli (5’li) likert tipi derecelendirme ölçeği olup, üç alt bölümden oluşmaktadır: 1.Bölüm: Dikkat Eksikliği bölümü (DE): DSM-IV teki Dikkat Eksikliği (DE) belirtileri alınarak oluşturulmuş, toplam 9 madde vardır. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl : 2005, Sayı 21, Sayfa : 133-150 138 2.Bölüm: Aşırı Hareketlilik/ Dürtüsellik Bölümü (AH): Bu bölümde de yine DSM IV teki Aşırı Hareketlilik belirtileri alınmış ve toplam 9 maddeden oluşmaktadır. 3. Bölüm: DEHB ile ilgili özellikler ve sorunlar (Sorun) bölümü: Klinik deneyim ve gözlemlere göre oluşturulan bölüm toplam 30 maddeyi içermektedir.